Arabica vs. Robusta – które ziarno wybrać?

Pojawiła się dawno temu i nie wiadomo skąd. Choć przypuszcza się, że została wyhodowana po raz pierwszy w dziczy w Afryce Wschodniej, gdzieś pomiędzy Etiopią a Jemenem to nikt nie wie tego na pewno. Kawa. Mimo swoich mitycznych początków, dzisiaj jest jednym z najcenniejszych na świecie naturalnych surowców. Jej globalna eksploracja rozpowszechniła ją na tyle, że dzisiaj jest obecna w wielu różnych kulturach i jest konsumowana na całym świecie. Natomiast, uprawą plantacji kawy zajmuje się ponad 70 krajach położonych w obszarze nazywanym the belt coffee. Największym z nich jest Ameryka Łacińska, a następnie Azja Południowo-Wschodnia i Afryka.
Dla wielu z nas pozostaje niespodzianką, że ziarno kawy jest w istocie kwiatem należącym do rodziny Rubiaceae. Jednym z jego najważniejszych gatunków jest Coffea, która posiada ponad 6 tysięcy różnorodnych odmian. Mimo iż botanicy uznają wszystkie rośliny nasienne należące do rodziny Rubiaceae za drzewa kawowe, handel kawą dotyczy głównie dwóch jej gatunków – Coffea arabica oraz Coffea canephora. Mówiąc ogólnie, kawa dzieli się na dwa rodzaje Arabica i Robusta. Patrząc na to z punktu widzenia stricte botanicznego, Coffea arabica ma dwie główne odmiany, Typica i Bourbon, a najczęstszą formą Coffea canephora jest Robusta. Należy pamiętać, że różnorodność profili smakowych w obrębie jednego gatunku kawy może się znacznie od siebie różnić. W zależności od panujących warunków atmosferycznych i metod uprawy możemy się spodziewać zupełnie odmiennych rezultatów smakowych i aromatycznych.

Arabica – to szlachetniejsze ziarno
Pomimo że Arabica zawiera mniej kofeiny niż ziarna Robusty, to właśnie jej ziarna są uważane za lepsze w smaku, gładsze i mniej kwaśne oraz stanowi ona 70% światowej produkcji kawy. Za miejsce narodzin tej odmiany kawy uznaje się Etiopię, bo to właśnie tam najlepiej jej się rośnie – na wyżynach, wysoko nad poziomem morza. Coffea arabica jest owocem elipsoidalnym i składa się z dwóch płaskich nasion. Krzew może dorastać do 5 metrów ale, aby był bardziej opłacalny ekonomicznie, zwykle przycina się go do około 2 metrów. Arabica ma dwa zestawy chromosomów, dzięki czemu jest zdolna do samozapylenia, a tym samym jej odmiana pozostaje stabilna, bo zapylenie krzyżowe jest mniej prawdopodobne.
Spośród swoich dwóch najpopularniejszych odmian – Typica była pierwszą odkrytą odmianą tego gatunku i dlatego jest uważana za oryginalną kawę z Nowego Świata. Typica jest odmianą niskoplenną, niezwykle cenioną za swoją doskonałą jakość. Odmiany Bourbon są cenione za złożone, zrównoważone aromaty i zrodziły wiele wysokiej jakości mutacji i podtypów, takich jak naturalne mutacje Caturra, San Ramon i Pacas. Istnieje również wiele odmian Bourbon, które zostały wyhodowane w celu dostosowania do regionalnego klimatu, środowiska i wysokości, np. cenione odmiany Blue Mountain, które kwitną tylko na dużych wysokościach.

Robusta – wyrazisty kolor i smak
Robusta jest właściwie czymś w rodzaju marki nadanej gatunkowi i wybranej tak, aby zaakcentować jej właściwości. Została odkryta w Kongo Belgijskim (obecnie Demokratyczna Republika Kongo) pod koniec XIX wieku i jej potencjał handlowy był oczywistością. Był w stanie rosnąć i owocować na niższych wysokościach niż istniejące rośliny Arabica, w wyższych temperaturach i był bardziej odporny na choroby. Te atrybuty nadal napędzają większość dzisiejszej produkcji Robusty, a ze względu na sposób jej uprawy jest znacznie tańsza w produkcji. Jest jednak nieunikniony minus: nie smakuje zbyt dobrze. Niektórzy wysuwają dość przewrotny argument, że naprawdę dobrze zrobiona Robusta może smakować lepiej niż słaba Arabica. Może to i prawda, ale trudno stwierdzić, czy Robusta faktycznie smakuje. Można uznać, że Robusta ma w filiżance smak drzewnej, przypalonej gumy. Zwykle ma bardzo małą kwasowość, ale będzie mocniejsza i bardziej wyrazista w smaku.
Oczywiście Robusta ma różne stopnie jakości i możliwe jest wyprodukowanie Robusty wyższej jakości. Od wielu lat jest fundamentem włoskiej kultury espresso, ale zdecydowana większość światowej produkcji trafia do dużych fabryk i są przerabiane na kawy rozpuszczalne. Dla tej odnogi branży, cena jest o wiele ważniejsza niż smak. A globalne uzależnienie od kawy jako produktu fast-food oznacza, że Robusta stanowi około 40% światowej produkcji kawy. Odsetek ten jest dość zmienny i wynika z wahań cen i popytu. Co ciekawe, w przeszłości, kiedy palarnie kawy  zastępowały kawy Robusta Arabicą w dużych komercyjnych mieszankach, konsumpcja kawy miała tendencję do spadku. Może to wynikać ze smaku lub faktu, że Robusta ma około dwukrotnie większą zawartość kofeiny niż Arabica.

Liberica – nieznana siostra 
Uprawiana na znacznie mniejszą skalę niż Coffea arabica oraz Coffea canephora, Coffea Liberica jest  gatunkiem o wiele bardziej odpornym niż którykolwiek z nich i jest czasem używana jako zamiennik dla tych gatunków, gdy doświadczyły poważnej choroby, takiej jak rdza kawowa. Niemniej jednak Liberica stanowi zaledwie 1% światowej produkcji kawy ze względu na niski globalny popyt – ma gorszą jakość ziaren. Liście i owoce Coffea Liberica są znacznie większe niż liście Coffea arabica ale ziarna są wyraźnie gorzkie. Bywają używane jako wypełniacze w mieszankach z ziarnami wyższej jakości.
Istnieją dwie główne rodziny kaw, Arabica i Robusta, z których każda zawiera duży wybór kaw. Występują naturalnie lub zostały wyprodukowane w wyniku selektywnej hodowli przez tzw. kultywary. W XIX wieku prawie cała kawa pochodziła z Arabica, ale ta  uprawa została prawie całkowicie zniszczona przez epidemię rdzy na liście kawy. Z tego powodu niektórzy hodowcy, tacy jak Indonezja, zwrócili się w stronę Robusty, która jest odporna na CRL i daje wysoki plon owoców, jednak produkuje kawę o stosunkowo niskiej jakości. Programy hodowlane mają na celu poszukiwanie roślin, które są odporne na choroby i szkodniki, dają dobre plony i nadal dają plony lepszej jakości niż Robusta. W latach 70tych i 80tych dokonano znacznego postępu, a dziś na całym świecie uprawia się wiele odmian kawy.

Podziel się ze znajomymi
Facebook
LinkedIn
Proponowane dla Ciebie
Wypalanie kawy jest niczym szlifowanie diamentów – nie sposób pominąć tego procesu, ponieważ ma on kluczowy wpływ na efekt końcowy. Nie bez powodu zatem roasterzy uważani są za artystów, którzy tworzą prawdziwe arcydzieła smaku i aromatu. Czy wiesz, że to od nich w dużej mierze zależy to, czy przyrządzona kawa będzie Ci smakować? Dziś opowiemy, jakie wyróżnia się stopnie palenia kawy i jak ten parametr wpływa na profil smakowy każdej mieszanki kawowej.
Każdego dnia na całym świecie wypija się aż 2 miliardy filiżanek kawy, co w przeliczeniu daje nieprawdopodobną liczbę niemal 25 milionów litrów tego aromatycznego napoju. By lepiej to zobrazować, wyobraź sobie, że każdego dnia kawą wypełnione jest ponad 7 basenów olimpijskich. Brzmi naprawdę imponująco, prawda? Pamiętajmy jednak, że kawa to nie tylko sam płyn, ale także fusy, z którym coś trzeba zrobić po przygotowaniu ulubionej małej czarnej. Niestety, w większości przypadków lądują one… w śmietniku. A istnieje przecież mnóstwo ciekawych pomysłów na wykorzystanie fusów po kawie!
Cold brew, czyli kawa macerowana na zimno, to zdecydowanie nasz faworyt, jeśli chodzi o napoje orzeźwiające, po które warto sięgnąć w letnie upały. Należy jednak pamiętać, że, w przeciwieństwie do innych napojów energetyzujących, kawa cold brew ma bardzo wysoką zawartość kofeiny. Czy jest zatem możliwość przyrządzenia takiego specjału na bazie kawy bezkofeinowej? Dziś postaramy się rozwiać Twoje wątpliwości!
Nikt nie ma wątpliwości co do tego, że kawa i mleko to duet idealny. Chociaż przed wiekami uważano, że znacznie lepszym rozwiązaniem jest łączenie mleka z herbatą, to dziś to właśnie czarny napój bogów stanowi doskonałą bazę do tego, by dodawać do niego kremową piankę. Dziś opowiemy Ci, dlaczego warto stosować takie połączenie, jaką mieszankę ziaren wybierać do przygotowania kawy z mlekiem i jakie specjały kawowe z dodatkiem mleka cieszą się największą popularnością.
Jak podają liczne badania naukowe, kawa i ciasto zawsze idą ze sobą w parze. Wynika to z nietypowego działania kofeiny na nasze receptory smakowe. Kofeina znajdująca się w kawie obniża bowiem wrażliwość na smak tych popraw, które jemy w trakcie picia kawy. Jedyny smak, który jest natomiast w stanie przebić się przez aromat kawy, to smak słodki. To właśnie z tego powodu tak chętnie sięgamy po coś słodkiego, gdy pijemy kawę. A gdyby tak połączyć oba smaki ze sobą i przygotować… ciasto kawowe? Zobacz nasze ulubione przepisy na ciasto z kawą!
Parzenie kawy w domowym zaciszu może okazać się fascynującą przygodą, jednak tylko wtedy, gdy wiesz, jak umiejętnie zabrać się za cały ten proces. Jednym z czynników, który ma duży wpływ na smak i aromat przygotowanego napoju, jest odpowiednia grubość zmielonych ziaren. Nic więc dziwnego, że to na ten etap należy zwrócić szczególną uwagę. Zobacz zatem, jakie wyróżniamy style mielenia kawy i jak grubość zmielonych ziaren może wpływać na smak kawy.
Poprzednie
Następne

Regularna porcja wiedzy, ciekawostek
i praktycznych wskazówek z branży kawowej.

Co tydzień wysyłamy jeden artykuł. Piszesz się?

Zobacz również
Jakie są style mielenia kawy?

Parzenie kawy w domowym zaciszu może okazać się fascynującą przygodą, jednak tylko wtedy, gdy wiesz, jak umiejętnie zabrać się za cały ten proces. Jednym z czynników, który ma duży wpływ na smak i aromat przygotowanego napoju, jest odpowiednia grubość zmielonych ziaren. Nic więc dziwnego, że to na ten etap należy zwrócić szczególną uwagę. Zobacz zatem, jakie wyróżniamy style mielenia kawy i jak grubość zmielonych ziaren może wpływać na smak kawy.

Czytaj więcej →
Przepis na ciasto z kawą

Jak podają liczne badania naukowe, kawa i ciasto zawsze idą ze sobą w parze. Wynika to z nietypowego działania kofeiny na nasze receptory smakowe. Kofeina znajdująca się w kawie obniża bowiem wrażliwość na smak tych popraw, które jemy w trakcie picia kawy. Jedyny smak, który jest natomiast w stanie przebić się przez aromat kawy, to smak słodki. To właśnie z tego powodu tak chętnie sięgamy po coś słodkiego, gdy pijemy kawę. A gdyby tak połączyć oba smaki ze sobą i przygotować… ciasto kawowe? Zobacz nasze ulubione przepisy na ciasto z kawą!

Czytaj więcej →
Kawa z mlekiem – jaką mieszankę wybrać?

Nikt nie ma wątpliwości co do tego, że kawa i mleko to duet idealny. Chociaż przed wiekami uważano, że znacznie lepszym rozwiązaniem jest łączenie mleka z herbatą, to dziś to właśnie czarny napój bogów stanowi doskonałą bazę do tego, by dodawać do niego kremową piankę. Dziś opowiemy Ci, dlaczego warto stosować takie połączenie, jaką mieszankę ziaren wybierać do przygotowania kawy z mlekiem i jakie specjały kawowe z dodatkiem mleka cieszą się największą popularnością.

Czytaj więcej →
Jak przygotować cold brew z kawy bezkofeinowej?

Cold brew, czyli kawa macerowana na zimno, to zdecydowanie nasz faworyt, jeśli chodzi o napoje orzeźwiające, po które warto sięgnąć w letnie upały. Należy jednak pamiętać, że, w przeciwieństwie do innych napojów energetyzujących, kawa cold brew ma bardzo wysoką zawartość kofeiny. Czy jest zatem możliwość przyrządzenia takiego specjału na bazie kawy bezkofeinowej? Dziś postaramy się rozwiać Twoje wątpliwości!

Czytaj więcej →
16 sposobów na wykorzystanie fusów z kawy

Każdego dnia na całym świecie wypija się aż 2 miliardy filiżanek kawy, co w przeliczeniu daje nieprawdopodobną liczbę niemal 25 milionów litrów tego aromatycznego napoju. By lepiej to zobrazować, wyobraź sobie, że każdego dnia kawą wypełnione jest ponad 7 basenów olimpijskich. Brzmi naprawdę imponująco, prawda? Pamiętajmy jednak, że kawa to nie tylko sam płyn, ale także fusy, z którym coś trzeba zrobić po przygotowaniu ulubionej małej czarnej. Niestety, w większości przypadków lądują one… w śmietniku. A istnieje przecież mnóstwo ciekawych pomysłów na wykorzystanie fusów po kawie!

Czytaj więcej →
Jak stopień wypalenia wpływa na smak kawy?

Wypalanie kawy jest niczym szlifowanie diamentów – nie sposób pominąć tego procesu, ponieważ ma on kluczowy wpływ na efekt końcowy. Nie bez powodu zatem roasterzy uważani są za artystów, którzy tworzą prawdziwe arcydzieła smaku i aromatu. Czy wiesz, że to od nich w dużej mierze zależy to, czy przyrządzona kawa będzie Ci smakować? Dziś opowiemy, jakie wyróżnia się stopnie palenia kawy i jak ten parametr wpływa na profil smakowy każdej mieszanki kawowej.

Czytaj więcej →
X
0
    0
    Koszyk
    Twój koszyk jest pustyPowrót do sklepu
      Oblicz koszty dostawy
      Zastosuj kupon